Otwock leży na tarasie wydmowym między doliną Wisły a Świdrem. Studium uwarunkowań opisuje wały i wzniesienia wydmowe o wysokości 2–15 m, a program ochrony środowiska — pokrywy piasków eolicznych grubsze niż 20 m. Przeważają gleby bielicowe, pseudobielicowe i brunatne o odczynie kwaśnym, które według programu wymagają wapnowania; grunty rolne to głównie V i VI klasa.
Inaczej jest w obniżeniach i w dolinie Świdra: tam lokalnie leżą torfy, namuły torfiaste i mady, a program ochrony środowiska wskazuje płytkie wody gruntowe na znacznych obszarach miasta. Tereny przy Świdrze i kanale południowym są zagrożone powodzią, a ujściowy odcinek doliny Świdra jest w zasięgu fali powodziowej Wisły. Dlatego przed projektem sprawdzamy, czy działka leży na wydmie, czy w dolinie — i jaki odczyn ma gleba.